Fruitbomen in de paardenwei: alles over veilig aanplanten.

Fruitbomen in de paardenwei, een droom of een drama? Je ziet het misschien al voor je, een boom vol appels om lekker van te oogsten en je paard staat hoogzomer lekker in de schaduw van de boom. Dat is zeker mogelijk en niet alleen met appels. Fruitbomen dragen bij aan een gevarieerd menu voor je paard en leveren je gezond fruit, maar check wel eerst onze tips zodat je weet hoe jij jouw paard en de boom veilig kunt houden.

5 dont's bij fruit in de paardenweide: zo houd je het veilig voor je paard en voor de fruitboom

Velig fruitbomen aanplanten betekent de juiste soorten en een geschikte standplaats kiezen, maar ook je paard én je boom beschermen door de omheining op een strategische plek te plaatsen. Lees eerst onze dont's, zo houd je het veilig voor jouw paard en voor de plant.

1. Al het fruit in de paddock of weide laten vallen

Fruit bevat fructose en daarom is het altijd raadzaam om het beperkt aan te bieden. Zeker bij paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid of waarbij sprake is van insuline resistentie, EMS, PSSM en PPID wil je de inname van suiker zo laag mogelijk houden. Daarnaast kan overrijp fruit ook gaan gisten. Appels, peren, moerbeien en mispels kunnen zeker onderdeel zijn van een gezond menu voor je paard, maar je wilt de hoeveelheid en kwaliteit wel kunnen controleren.

2.Steenfruit aanplanten binnen het bereik van je paard

Planten uit het geslacht Prunus, zoals kers, perzik, nectarine, abrikoos, amandel en pruim bevatten een harde pit in het midden en daarom worden deze planten ook wel steenvruchten genoemd. De pitten, maar bij sommige planten zoals de perzik ook de bladeren, kan een overmatige consumptie risico's op vergiftiging geven.

3. Je paard direct onder de boom laten lopen

De boomkroon brengt schaduw en kan een aantrekkelijke plek voor je paard zijn om verkoeling op te zoeken, maar hiermee wordt de bodem onder de boom ook dichtgelopen. Wortels en het bodemleven verliezen hiermee toegang tot zuurstof in de bodem. Dit kan uiteindelijk zelfs het einde van je boom betekenen. Scherm de boomspiegel dus af voor je paard.

4. Je paard laten schuren aan de bast

De bast van de fruitboom is noodzakelijk voor vitale groei van de plant. Laat je paard lekker schuren aan een schuurpaal en bescherm de stam van je fruitboom altijd tegen vraat en schuren. Je leest in deze blog over het beschermen van paardenplanten hoe je dat kunt doen.

5.Je paard alle bloesem op laten eten

Een bloemetje gaat er bij de meeste paarden wel in als lekkere snack. Wil je fruit oogsten, zorg dan dat een gedeelte van de boom lekker kan bloeien, want zonder bloesem geen vruchten.

Onze vijf favoriete fruitbomen voor paarden: tips van de kweker

We hebben zelf al meer dan 15 jaar fruitbomen in en om de paardenweide. We plukken zelf kilo's onbespoten fruit en het brengt de paarden schaduw, variatie, uitdaging en lekkere paardensnacks. We tippen je 5 fruitbomen die eetbaar zijn voor jou en je paard en geven je planttips, zodat je de plant een goede start kunt geven.

1. Moerbei, dé fruitboom voor je paard

Paarden zijn gek op het blad, kijk maar naar Moreira die Sietske er bijna bij op eet. Het blad blijft de hele zomer smakelijk, de vruchten eet je lekker zelf of laat je hangen voor de vogels.

Moerbei planten voor paarden

Moerbei is goed te snoeien en past daardoor eigenlijk in paardenplek. Moerbei kan ook prima geplant worden in een gemengde singel of gemengde, losse haag. Moerbei groeit niet heel hard dus het duurt wel even voordat de eindhoogte bereikt is. Zorg wel voor voldoende ruimte en licht voor een goede vruchtzetting.

2. Appelbomen

De bladeren, knoppen, vruchten en twijgen zijn eetbaar voor paarden. De vrucht bevat natuurlijk suikers, maar ook mineralen, vitamines en antioxidanten. Voor een appeltje lopen de meeste paarden wel een stapje harder. Na de bloeitijd verschijnen al gauw piepkleine appeltjes. De takken die voorbij de vruchten groeien kan je prima snoeien om aan je paarden te voeren. Ook in een bundel takkenhooi passen een paar appeltakken goed.

Planttips voor appelbomen bij paarden

Binnen ons assortiment vind je verschillende appelrassen zoals handappels en moesappels. We kweken zelfbestuivende appelrassen (ideaal als je weinig ruimte hebt), maar bij zelfbestuivende appels geldt ook dat kruisbestuiving met andere appels meer opbrengst geeft. Op de productpagina's en in onze plantenwinkel vind je hierover per appel meer informatie. Hulp nodig bij het kiezen van de juiste appel of appels? Kom dan langs in de plantenwinkel, we denken graag met je mee.

De wilde appel is inheems voor Nederland en kun je toepassen in een bosje, grovere gemengde haag of wal maar ook als solitair op een erf of in een tuin. Het gaat hier niet zozeer om een rijke opbrengst van appels; dan kan je beter een 'echte' fruitboom kiezen. Voor je paard maakt het niet uit of je een wilde appel of een fruitras aanplant.

Paarden eten ook graag van de bast van een appelboom, maar dit geeft wel risico's voor de vitaliteit van de appelboom. Bescherming tegen schuren en vraat is dus echt een must.

3. Mispel

Mispels hebben eetbare bladeren voor paarden in de zomermaanden en in het begin van de herfst, ook de twijgen worden gegeten. Aan het einde van de herfst verschijnen de mispelvruchten, de opbrengst kun je delen met je paard. Mispel wordt gezien als een ‘kleine boom’, wortelt diep, staat bekend als sterke plant en is goed te snoeien.

We kweken zowel de inheemse mispel (Mespilus germanica) als cultivars die geselecteerd zijn voor een rijke oogst aan vruchten.

4. Vruchtmeidoorn

Wist je dat er ook meidoorns zijn met grote vruchten waar je jam van kunt maken? Plant bijvoorbeeld Crataegus schraderiana. Paarden mogen van de bladeren eten, oogst zelf de bessen voor een compote of zelfs om zo te eten! De bloemknoppen en bloesem zijn ook geliefd bij paarden, dus als je bessen wilt oogsten is het slim om te voorkomen dat ze alle knoppen en bloesem te grazen kunnen nemen.

5. Peer en stoofpeer

De bladeren en takken van peren en stoofperen zijn eetbaar voor paarden. De takken met bladeren zijn ook geschikt om te drogen voor takkenhooi. Ook voor de biodiversiteit hebben perenbomen een belangrijke taak, de bloesem is zeer geliefd bij bijen. Een handpeer is een lekkere en gezonde snack voor je paard. Goed om te weten, peer bevat iets minder suiker dan appel. Stoofperen geven wij nooit als snack aan onze paarden, deze vruchten oogsten we om zelf lekker van te genieten in het najaar en de winter.

Een fruitboom is een investering voor de lange termijn: voor de vitaminebehoefte van je paard, voor een prachtig landschap en om lekker zelf van mee te eten!

Check onze webshop of plantenwinkel voor meer fruitbomen die geschikt zijn om in de buurt van paarden aan te planten. Hulp nodig bij het kiezen? Kom naar de plantenwinkel!

FAQ: veilig fruitbomen aanplanten bij paarden

Hoe plant ik een fruitboom bij een paardenweide?

Je wilt voorkomen dat je paard onbeperkt van vruchten eet (suikers!), dus zorg ervoor dat het (meeste) fruit binnen de omheining kan vallen. Check dus eerst bij de kweker hoe de boom zal uitgroeien. Bepaal de plantafstand aan de hand van de uiteindelijke diameter. Bij een hoogstam appel kan dit variëren van 8 tot 12 meter, dit is afhankelijk van het ras dat je kiest. Je paard eet van de overhangende takken en bladeren.

Welke fruitbomen zijn veilig bij een paardenweide?

Als je ervoor zorgt dat de paarden niet onbeperkt toegang hebben tot het fruit, kun je appelbomen, perenbomen, mispel en moerbei veilig aanplanten in de buurt van je paard. Let op: omdat de paarden van de bladeren eten, moeten de planten voedselveilig zijn gekweekt. Kies dus een kweker die kweekt zonder bestrijdingsmiddelen.

Zijn appels veilig voor paarden?

Ja, appels kunnen gegeten worden door paarden, maar altijd met mate en wees voorzichtig met paarden die bekend zijn met hoefbevangenheid, insuline resistentie, EMS, PSSM en PPID. Er zijn gevallen van koliek bekend bij paarden die grote hoeveelheden appels aten. Het is geen probleem als je paard af en toe appelpitten binnenkrijgt, want deze bevatten slechts sporen van cyanogene glycosiden.

Is lijsterbes veilig voor paarden?

De bladeren van lijsterbes (Sorbus aucuparia) kunnen veilig gegeten worden door paarden, maar de vruchten (bessen) beter niet.

Bij fruitbomen denk je misschien niet snel aan lijsterbes. Wij ook niet, want de vruchten zijn wrang en bitter en zijn rauw ook niet eetbaar voor mensen. Dit is precies ook de reden dat paarden de bessen niet graag eten en dat is slim, want als ze grote hoeveelheden van deze bessen eten, kan dat duizeligheid, braken, speekselen of buikloop tot gevolg hebben. Marsha Wijlhuizen schrijft over lijsterbes: ‘De rijpe bessen kunnen in kleine hoeveelheden gegeten worden.", maar ze geeft ook aan dat ze haar paarden nog nooit van de bessen heeft zien eten.

Vogels eten de bessen juist wel, meestal zodra de vorst erover is gegaan. Met lijsterbes in je paardenparadijs trek je koperwieken, kramsvogels, spreeuwen en lijsters naar je plek. Lijsterbes is dus een geweldige aanvulling voor meer biodiversiteit.

Paarden zijn wel gek op het blad en eten ook van de jonge twijgen, bloemknoppen en bloemen. Lijsterbes plant je dus ook op enige afstand van de draad of omheining, zodat er juist wél lekker van het blad gebrowsed kan worden door je paard en de bessen overblijven voor de vogels. Zorg daarnaast altijd voor veel variatie in paardenplanten, zodat je paard altijd kan kiezen uit voldoende paardengroen.

Welke planten zijn geschikt in een voedselbosje bij paarden?

Bij een voedselbosje voor of bij je paarden combineer je planten voor de kruinlaag en tussenlaag (moerbei, appel, meidoorn, linde, ginkgo), met planten voor de struiklaag (hazelaar en kleinfruit, zoals framboos en zwarte bes) en bodembekkers en kruiden(bosaardbei, tijm). Vergeet hierbij ook de klimplanten niet. In onze webshop en plantenwinkel vind je nog veel meer planten die geschikt zijn voor een voedselbosje voor of bij je paarden waar je zelf lekker uit mee kunt eten.

Over de auteur

Deze blog is geschreven door Eefke Rijken, in samenwerking met Sietske Metz. De blog is tot stand gekomen door literatuurstudie en meer dan 15 jaar ervaring met het toepassen van fruitbomen in natuurlijke paardenhuisvesting.

Verder lezen en bronnen checken

Wijlhuizen, M. (2024). Het grazen in het landschap plantenboek: Wat paarden eten. Uitgave in eigen beheer.